Mogen niet-Belgen van buiten de Europese Unie stemmen op 14 oktober 2012? Kunnen ze kandidaat zijn?

Let op! Het kiesrecht van niet-Belgische burgers is een federale bevoegheid. De relevante informatie van de federale overheid vindt u hier.

Voor welke verkiezingen kunnen de niet-Belgische burgers van buiten de Europese Unie stemmen?

De niet-Belgische burgers van buiten de Europese Unie kunnen enkel stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen en de stadsdistrictsraadsverkiezingen. Deze laatste verkiezingen worden enkel in Antwerpen gehouden. 

Zij kunnen  niet stemmen voor de provincieraadsverkiezingen en voor de OCMW-raadsverkiezingen. Deze laatste verkiezingen vinden enkel plaats in Voeren en de zes faciliteitengemeenten rond Brussel.

Kunnen de niet-Europese burgers van buiten de Europese Unie kandidaat zijn voor de gemeenteraadsverkiezingen en de districtsraadsverkiezingen?

Nee. De niet-Belgische burgers van buiten de Europese Unie kunnen geen kandidaat zijn voor de provincie-, gemeente-, stadsdistricts- en OCMW-raadsverkiezingen.

Welke voorwaarden moeten de niet-Belgische burgers van buiten de Europese Unie vervullen om te mogen stemmen?

Om te mogen stemmen moet de niet-Belgische burger van buiten de Europese Unie:

• op het ogenblik van de indiening van de aanvraag vijf jaar ononderbroken hoofdverblijfplaats in België gedekt door een wettelijk verblijf kunnen laten gelden;
• op 1 augustus 2012 in de bevolkingsregisters van de gemeente ingeschreven zijn;
• op de dag van de verkiezing de leeftijd van achttien jaar hebben bereikt;
• op de dag van de verkiezing niet uitgesloten of geschorst zijn van het stemrecht.

De voorwaarde "ingeschreven in het bevolkingsregister" moet geïnterpreteerd worden als ofwel ingeschreven in het bevolkingsregister in strikte zin (BR) of ingeschreven in het vreemdelingenregister (VR).
Personen die ingeschreven zijn in het wachtregister (WR) kunnen niet stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen. 

Wanneer heeft iemand vijf jaar ononderbroken een hoofdverblijfplaats in België? 

De federale overheid, die bevoegd is, heeft in april 2012 in een bericht aan de gemeenten meer uitleg gegeven over de voorwaarde van "een ononderbroken verblijf in België sinds 5 jaar (met dekking van een wettelijke verblijfstitel die dit vaststelt)": welke verblijfstitels en documenten zijn "dekkend", wat met periodes van afwezigheid...

Wat is de procedure die de niet-Belgische burgers van buiten de Europese Unie moeten ondernemen om te mogen stemmen?

De niet-Belgische burger buiten de Europese Unie moet vóór 1 augustus 2012 een schriftelijke aanvraag indienen bij zijn gemeente, de gemeente waar hij  zijn hoofdverblijfplaats heeft.

De aanvraag bevat zijn nationaliteit, het adres van zijn hoofdverblijfplaats en een verklaring waarin hij zich ertoe verbindt de Grondwet, de wetten van het Belgische volk en het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden na te leven.

Het college van burgemeester en schepenen controleert of de betrokkene de kiesbevoegdheidsvoorwaarden vervult en indien dit het geval is, geeft het college bij ter post aangetekende brief aan de betrokkene kennis van zijn beslissing om hem in te schrijven op de kiezerslijst.

Wanneer de aanvrager één of andere kiesbevoegdheidsvoorwaarde niet vervult, geeft het college van burgemeester en schepenen van de gemeente van zijn verblijfplaats hem bij ter post aangetekende brief kennis van zijn gemotiveerde beslissing om zijn inschrijving op de kiezerslijst te weigeren. De aanvrager kan binnen de tien dagen na deze kennisgeving zijn eventuele bezwaren per aangetekende brief meedelen aan het college van burgemeester en schepenen. Het college doet binnen de acht dagen na ontvangst van het bezwaarschrift uitspraak, en zijn beslissing wordt onmiddellijk per aangetekende brief betekend aan de betrokkene.

Als het college van burgemeester en schepenen bij zijn beslissing van weigering blijft, kan de aanvrager binnen de acht dagen na deze kennisgeving tegen deze beslissing een beroep aantekenen bij het Hof van Beroep. De beslissing van het Hof van Beroep wordt aan het gemeentebestuur toegezonden.

Hoelang blijft de erkenning als kiezer geldig?

De erkenning in de hoedanigheid van kiezer blijft geldig zolang de betrokkene blijft voldoen aan de kiesbevoegdheidsvoorwaarden of zolang hij niet afgezien heeft van zijn hoedanigheid van kiezer, ongeacht de gemeente waar hij zijn verblijfplaats in België heeft gevestigd.

De stemming is verplicht

Eenmaal de niet-Belgische burger van buiten de Europese Unie erkend is als kiezer, moet hij stemmen, d.w.z. de stemming is verplicht voor hem.

Kan de niet-Belgische burger van de Europese Unie afstand doen van zijn hoedanigheid van kiezer?

Indien de betrokkene, na in de hoedanigheid van kiezer erkend te zijn, schriftelijk verklaard heeft bij de gemeente van zijn verblijfplaats dat hij van deze hoedanigheid afziet, mag hij pas na de gemeenteraadsverkiezingen waarvoor hij als kiezer ingeschreven was, een nieuwe aanvraag tot erkenning als kiezer indienen. Hij kan geen afstand doen van zijn hoedanigheid van kiezer in de periode die begint met de opmaking van de kiezerslijsten (1 augustus 2012) en die afloopt op de datum van de verkiezing (14 oktober 2012).

Modellen van aanvraag tot kiezer, erkenning of weigering van deze hoedanigheid

De modellen van aanvraag van kiezer, alsook de modellen van erkenning of weigering van deze aanvraag door het college van burgemeester en schepenen, zijn vastgesteld door de federale overheid.

Deze modellen vind je bij de federale overheid of de gemeentebesturen.
U kan ze ook vinden op deze site.
(bij kiezer, in het venster "Federale formulieren")